Davalı belediye bünyesindeki işçi fazlalığının azaltılması için işten çıkarılacak işçilerin belirlenmesinde objektif kriterlerin gözetilmediği, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen tenkisat kuralına uyulmamış olduğu ve fesih nedeni ile çelişir şekilde işyeri

Mahkeme : TC. YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
Karar Tarihi : 07/05/2007
Esas No : 2007/1452
Karar No : 2007/14245
DAVA KONUSU
Davalı belediye bünyesindeki işçi fazlalığının azaltılması için işten çıkarılacak işçilerin belirlenmesinde objektif kriterlerin gözetilmediği, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen tenkisat kuralına uyulmamış olduğu ve fesih nedeni ile çelişir şekilde işyerine yeni işçi alındığı anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığının kabulü gerekir

DAVA ÖZETİ
Davacı iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR
Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı işveren, personel harcamalarının belediye gelirlerinin % 30'unu geçmesi üzerine yüklü kamu borçları nedeniyle belediyenin giderlerinin nasıl azaltılacağı konusunda akademik araştırma yapı ldığını, Gazi Üniversitesi öğretim görevlilerinden alınan rapor çerçevesinde personel giderinin ve bina kullanım Parkların bakım ve temizlik hizmetlerinin hizmet alımı yoluyla yapılması ve kullanım masraşarı nın azaltılarak belediye gelirlerinin artırılması gerektiği yönünde sonuca varıldığını, ayrıca idari birimlerin sayısının azaltılması gerektiği bu işlem sonucu ortaya çıkacak fazla personelin zaman içerisinde eritilmesinin zorunlu olduğu, işçi fazlasının da aynı şekilde azaltılmasının zorunlu olduğunun belirtildiği, belediye bünyesindeki kullanım ömrünü tamamlamış araçların ihale usulüyle satılması sonucu şoför kadrosunda işçi fazlası meydana geldiğini, toplu iş sözleşmesinin 32. maddesine göre tenkisat uygulaması yoluyla işçi azaltılması yoluna gidildiğini, davacının iş sözleşmesinin bu nedenle feshedildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğ ini savunmuştur.

Mahkemece savunmaya değer verilerek, 2004 yılından beri her yıl personel giderlerinin Belediye gelirlerinin yüzde 30'unu aştığı, Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca bu miktarı aşmaması gerektiği, feshin işyerinden kaynaklanan geçerli nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Davacının iş sözleşmesi, davalı işverenin kamu borçlan, bazı işlerin hizmet alım yoluyla yaptırılması ve ortaya çıkan personel fazlalığı yanında hizmetine ihtiyaç duyulmaması nedeniyle feshedilmiştir. Davalı işveren, iş sözleşmesinin feshinde toplu iş sözleşmesinin 32. maddesinde belirtilen tenkisat kuralına uyulduğunu da ayrıca belirtmiştir. Fesih nedenin ilişkin bir takım belgeler dosyaya sunulmuş ise de, davacının iddiası ve davalı işverenin savunması işyerinde uzman bilirkişi aracığı ile keşif yapılmasını gerektirmektedir Mahkemece dosya üzerinde sonuca gidilmesi hatalıdır.

Ancak davalı işverenin aynı fesih nedenine dayanarak iş sözleşmesini feshettiği işçilerin açtığı emsal davalarda, işyerinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi heyet raporunda, personel giderlerinin fazla olduğunun tespiti yanında, davalı işverenin norm kadro çalışması yapmadığı, işten çıkarılacak işçilerin belirlenmesinde toplu iş sözleşmesinde düzenlenen tenkisat kuralına uymadığı, kısaca objektif kriterler getirmediği, ayrıca fesih nedeni ile çelişen uygulamalara girerek yeni işçi aldığı anlaşı lmıştır. Nitekim Dairemizin 2007/33 Esasında temyiz incelemesi yapılan emsal işçinin dava dosyası nda bu nedenlerle feshin geçersizliğine yönelik yerel mahkeme kararı onanmıştır. Somut bu maddi ve hukuk olgulara göre, davalı işveren tarafından gerçekleştirilen iş sözleşmesinin feshinin geçeri nedene dayanmadığı sabittir. Davanın kabulü yerine reddi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İfiE İADESİNE, davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 6 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE, davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları nın davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE, davacının yapmış olduğu 65.00 TL. yargılama giderinin davalı dan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 450 YTL. ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kesin olarak 07.05.2007 oybirliği ile karar verildi.
Tasarım / Kodlama : Talha